Lennart Remk, onderwijskundig adviseur en organisatiepsycholoogHoe zorg je ervoor dat enthousiasme voor doelmatigheid van zorg zich als een olievlek verspreidt? In de OOR Leiden is daar bij de start van het Bewustzijnsproject goed over nagedacht. Onderwijskundig adviseur en organisatiepsycholoog Lennart Rem geeft vijf praktische tips.  

1. Maak zichtbaar wat je al doet
Lennart: “Start met inventariseren wat al bijdraagt aan doelmatige zorg. ‘Waarderend organiseren’ of ‘appreciative inquiry’ heet dat: kijken waar de kracht zit, welke projecten er al zijn en welke aios al positief over dit onderwerp zijn. Daarna kun je samen met vakgroepen in gesprek gaan over: waar kan het dan nog meer, beter of anders? Hoe krijgen we doelmatigheid sterker verankerd in de opleiding?

Naarmate de tijd verstreek, veranderde de perceptie van doelmatigheid van ‘we moeten op de centen letten’ naar ‘we kunnen innovatief denken en krijgen daar ook ruimte voor’. Dan wordt doelmatigheid ook een leuk onderwerp. Het is als een vliegwielconstructie, in het begin moet je heel hard aan het kleine wiel draaien voor het grote wiel in beweging komt, maar als dat eenmaal begint te draaien…”

2. Organiseer inspirerende bijeenkomsten
Lennart: “Onze ervaring is dat je de interesse goed kunt aanwakkeren met bijeenkomsten waarbij leden van de opleidingsgroep, aios en onderwijskundigen ervaringen uitwisselen en projecten of onderzoek laten zien. Onze eerste bijeenkomst, een jaar geleden, was een minisymposium in onze OOR over doelmatigheid. Zes aios en opleiders Ruud van der Pol, Henk Blom en Wilco Peul vertelden over hun eigen projecten en onderzoek om de zorg te verbeteren. Het minisymposium hielp ons ook goed om een overzicht te krijgen van plekken binnen de verschillende instellingen waar kennis, talent en motivatie was om doelmatigheid een stap verder te brengen.

De OOR Leiden was in april dit jaar medeorganisator van het landelijke Doelmatigheidsymposium. Ook dit heeft een enorme bijdrage geleverd aan de versterking van doelmatigheid binnen onze vervolgopleidingen.”

3. Zet doelmatigheid op de agenda van de COC
Lennart: “In de verschillende COC’s hebben we voorlopers aan het woord gelaten. Zo vertelde een aantal aios over de resultaten en het leerrendement van hun doelmatigheidsproject. Daarnaast hebben we verschillende opleidingsgroepen gevraagd de resultaten van hun QuickScan in de COC te presenteren. Hierdoor ontstonden boeiende discussies over wat er binnen de opleiding al gebeurt om aios doelmatig te leren denken en werken en waar harder aan getrokken kan worden. Binnen een COC hebben we een Teach the Teacher-training over doelmatigheid georganiseerd. Inmiddels zitten Teach the Teacher-trainingen Doelmatigheid ook in ons open aanbod, zowel voor opleiders als aios.”

4. Stimuleer aios om hun eigen verbeterproject te bedenken en beloon goede initiatieven
Lennart: “De frisse blik van aios is veel waard. Ik zou zeggen: geef hen de ruimte om verbeterideeën te onderzoeken en steun hen bij het starten van doelmatigheidsprojecten. Daar leren ze enorm veel van. Onze eigen Doelmatigheidsprijs van de OOR Leiden, maar ook de landelijke Doelmatigheidsprijs, zijn enorme aanjagers geweest. Je zet het thema daarmee op een hele positieve manier op de kaart en toont waardering voor de kritische blik en het verandervermogen van aios.”

5. Herkader en verbind doelmatigheid met andere thema’s

Lennart: “Wij kregen veelvuldig de opmerking: “Maar we moeten al aan zoveel nieuwe ontwikkelingen en projecten werken, komt dit er ook nog bij?” Een terechte opmerking, waarop onze response altijd is geweest: ga op zoek naar dwarsverbanden. Al lopende projecten, bijvoorbeeld op het vlak van shared decision making of patiëntveiligheid, hebben vaak een groot effect op de doelmatigheid van de zorg. Maak dat stuk tot een apart project voor aios. Ook andere thema’s in de vervolgopleidingen, zoals medisch leiderschap, zorg voor kwetsbare ouderen en interprofessioneel leren kun je niet los zien van doelmatige zorg. Concreet: geef een project gewoon twee thema’s mee.”

Bekijk ook: