“Aios zeiden: ‘Hoe kunnen we doelmatig werken als we onvoldoende zicht hebben op de financiële kant van de zorg?’ De spijker op z’n kop: om als aios kritisch te kunnen zijn, moet je natuurlijk weten wat er mogelijk is, welke kosten ermee gemoeid zijn en welke keuzes je hebt. Dus dat is de insteek van ons project: aios inzicht geven in financiën en processen.” Dat zegt Judith Gregoor, opleidingsadviseur aan de Fransiscus Academie en deelprojectleider van het Bewustzijnsproject in de OOR Zuidwest-Nederland

Judith Gregoor, deelprojectleider OOR ZWN

Hoe gaan jullie dat inzicht geven?
“Ons deelproject heet ‘Kostenbewustzijn en efficiënt organiseren’. We staan nog aan het begin, dus hoe we het precies gaan aanpakken is nog niet bekend. We denken er bijvoorbeeld over om de kosten van alle diagnostiek in het computersysteem op te nemen, zodat aios in één oogopslag zien wat een onderzoek kost. Daarover gaan we met de ICT-afdeling in gesprek. En we bekijken samen met aios hoe ze meer zicht kunnen krijgen op processen op de afdeling.”

Waarom is kennis van de processen belangrijk?
“Je kunt de kwaliteit van de zorg soms verbeteren als je processen iets anders inricht. Neem het moment van diagnostiek aanvragen: als een aios dat aan het einde van de dag doet, nadat hij al zijn andere patiënten heeft gezien, is de uitslag waarschijnlijk nog niet binnen bij de eerstvolgende ochtendvisite en kan het zorgbeleid pas later worden aangepast. Soms kan de patiënt daardoor pas later met ontslag. Door de diagnostiek op tijd aan te vragen, kun je als arts vaak sneller schakelen. Om die bewustwording bij aios aan te wakkeren, moeten we wel eerst inzicht geven in de processen rondom de patiënt.”

Wat is jullie uitgangspunt bij deze inspanningen?
“We gaan op zoek naar manieren om aandacht voor doelmatigheid op een logische manier te integreren in het opleidingsplan, zonder al te veel extra’s. Vaak kun je bestaande onderwijsmomenten goed inzetten voor een bepaald thema. Bijvoorbeeld door een gepland voortgangsgesprek met een aios of een overdracht, multidisciplinair overleg of grote visite voor een deel te wijden aan doelmatigheidsbewustzijn. De opleider kan bijvoorbeeld een benchmark doen over de aangevraagde diagnostiek per aios. En dan niet om met de vinger te wijzen, maar om inzicht te geven en de aios na te laten denken over het waarom achter de aanvraag.”

Jullie overwegen ook om een spel te gaan ontwikkelen?
“Ja, we vinden dat het voor aios boeiend en leuk moet zijn om zich bezig te houden met doelmatigheid. Daarom bekijken we de mogelijkheden van een ‘serious game’, in samenwerking met een technische opleiding uit de regio. Een spel waarbij je een doelmatigheid-challenge voorgeschoteld krijgt: Wat is de optimale weg naar de juiste diagnose, wat zet je in aan diagnostiek? Hoe kun je met een zo kort mogelijk opnameduur aan deze patiënt optimale zorg leveren?”

Dat moet je trouwens niet zien als een besparing-challenge: soms kan één onderzoek duur zijn, maar als dat onderzoek snel een uitslag geeft is dat én minder belastend voor de patiënt én in veel gevallen minder belastend voor de capaciteit van het ziekenhuis. Precies die kennis van kosten en keuzes willen we aios bijbrengen, zodat het doelmatigheidsbewustzijn gaat groeien.”