www.zorgvisie.nl – 3 april 2017

De potentiële groeiruimte voor de zorg die door het gunstige economische klimaat is ontstaan, wordt compleet teniet gedaan door stijgende medicijnkosten. ‘En dan laat ik alle andere zorgkosten zoals loonstijging, gebouwen en ict nog buiten beschouwing’, zegt Ernst Kuipers van het Erasmus MC. De bestuursvoorzitter van het grootste UMC van Nederland wil door samenwerking en eigen initiatieven de medicatiekosten zoveel mogelijk beteugelen.

‘De medicatiekosten lagen in 2010 nog op 100 miljoen euro en tegenwoordig al op 180 miljoen’, zegt Kuipers. ‘Die enorme stijging komt door constante vernieuwing door farmaceuten. Waar je voor de toediening van een bepaald middel een paar jaar geleden bijvoorbeeld nog een infuus aanlegde ter waarde van 10.000 euro, is daar inmiddels een pil voor op de markt gekomen. Die doet precies hetzelfde maar patiënten hoeven niet meer aan een infuus. Die pil kost wel 30.000 euro. En zo kan ik veel meer voorbeelden noemen. Hepatitis-C was nog niet zo heel lang geleden niet goed met medicijnen te behandelen. Nu is er een middel dat in 90 procent van de gevallen werkt, maar die pil kost iets minder dan 1.000 euro.’

Biosimilars

Om medicatiekosten te beteugelen, denkt Kuipers onder andere aan de inzet van biosimilars, een biologisch geneesmiddel dat soortgelijk is aan het origineel, waarvan het patent is verlopen. ‘Dat is nog niet zo eenvoudig. Ten eerste moet je kijken of het loont om de productie daarvan zelf op te zetten. Dan neem je natuurlijk een risico, want er zijn gevallen bekend waar de biosimilar toch niet goedkoper blijkt te zijn dan het generieke middel. En ten tweede moeten de patiënten, die soms al jaren vertrouwd zijn met een bepaald middel, ook ineens over willen stappen op een merkloos middel. Dat kan ook lastig zijn.’

Europees blok
Op landelijk niveau zoekt het medisch centrum de samenwerking om tot kostenbesparing te komen. ‘Je wilt een zo’n groot mogelijk blok tegenover de farmaceutische industrie kunnen vormen. Dan heb ik het niet alleen over umc’s die gezamenlijk middelen inkopen. Ik hoop dat Nederland samen met Europese landen in staat zal zijn om scherpe afspraken te maken over geneesmiddelen.’

Budgetplafond

Los van medicatie sprak Kuipers met Zorgvisie ook over andere mogelijkheden om de kostengroei te beteugelen. ‘Het is heel goed mogelijk dat het nieuw te vormen kabinet weer met een budgetplafond van 1 procent voor ziekenhuizen komt. Wij willen dan door slim samen te werken in de regio daarin meekunnen. Dat betekent dat we onze artsen en medewerkers steeds vaker inzetten bij andere instellingen. Door als een regio te kijken naar de beste inzet van mensen en middelen en door zorg slim te concentreren, hou je niet alleen de kosten lager maar gaat ook de kwaliteit van zorg omhoog.’

door Wouter van den Elsen, redacteur care bij Zorgvisie