In de OOR Oost-Nederland worden aios transmuraal opgeleid. “We willen aios meenemen in het gedachtengoed van ‘de juiste zorg op de juiste plaats’, vertelt dr. Nynke Scherpbier, hoofd Eerstelijnsvervolgopleidingen in het Radboudumc. Scherpbier stond samen met opleider interne geneeskunde prof. dr. Jacqueline de Graaf aan de wieg van het consultatieproject, dat aios de fijne kneepjes van teleconsultatie bijbrengt.

dr. Nynke Scherpbier - © Nicole Romijn

Waar komt de focus op transmuraal opleiden vandaan?

Scherpbier: “In mijn werk als huisarts voel ik dagelijks het belang van transmuraal werken. En dan het liefst op een manier die alle partijen weinig tijd kost, waarbij het werk goed wordt gedocumenteerd en waarbij we kennis uit de tweede lijn naar de eerste lijn halen. De komende jaren wordt transmuraal werken steeds belangrijker. Daar moeten we aios dus op voorbereiden. Het consultatieproject leent zich daar goed voor.”

Wat houdt het consultatieproject in?

“Het is bewust geen onderwijs in zaaltjes, waarbij iedereen voortdurend de praktijk of poli moet verlaten. Aios huisartsgeneeskunde en aios interne geneeskunde ontmoeten elkaar digitaal, via Zorgdomein. Aios huisartsgeneeskunde kunnen aios interne geneeskunde zo consulteren over een patiënt die ze op het spreekuur hebben gezien. Aios interne geneeskunde hebben dan 48 uur de tijd om digitaal antwoord te geven.”

Waarom hebben jullie voor digitale ontmoetingen gekozen?

“Teleconsultatie heeft de toekomst. Je voorkomt er een hoop verwijzingen mee; op veel vragen aan de tweede lijn kun je via teleconsultatie antwoord krijgen. Denk aan vragen als: ‘mijn patiënt klaagt over moeheid, welke aanvullende diagnostiek is zinvol of kan ik beter verwijzen?’ Of aan vragen over de behandeling van inflammatoire darmziekten. Bellen voor een consult kan natuurlijk ook, maar dan weet je niet of de ander op dat moment tijd heeft om je vraag te beantwoorden. Bovendien is de documentatie dan onvoldoende. Bij teleconsultatie is het de kunst om de juiste vraag te stellen. Daar trainen we aios huisartsgeneeskunde in. En voor de aios interne is het heel leerzaam om te bekijken of ze de consultvragen al kunnen beantwoorden met de patiëntinformatie die zij op het scherm zien, of dat ze eerst aanvullende informatie nodig hebben van de huisarts.”

De aios ontmoeten elkaar helemaal niet ‘live’?

“Wij vinden het wel belangrijk om hen ook een keer live kennis te laten maken. Dat geeft een andere kleur aan het contact, je leert elkaars context begrijpen. Daarom organiseren we een startbijeenkomst, waarbij twee aios die al eerder aan het consultatieproject deelnamen hun ervaringen delen. Dat enthousiasmeert. Ook is er ruimte om over en weer vooroordelen over elkaar uit de doeken te doen. Later in het project is er een gezamenlijke onderwijsbijeenkomst, waarbij de casuïstiek uit de consulten wordt besproken. Dan wisselen de aios medisch-inhoudelijke kennis uit, maar bespreken ze ook hoe je consultvragen en antwoorden helder formuleert en welke verwachtingen ze van elkaar hebben.”

Wat leren aios van het consultatieproject?

“Ze leren consultatie- en samenwerkingsvaardigheden die in de reguliere opleiding niet aan bod komen. En ze krijgen meer begrip en respect voor de ander, over en weer. Voor de patiënt is het ook prettig: hij hoeft niet naar het ziekenhuis voor een verwijzing en een teleconsult legt minder beslag op de eigen bijdrage. Wij hebben er trouwens voor gekozen om bij dit project zo weinig mogelijk drempels op te werpen. Dat betekent ook dat er geen facturen worden gestuurd, daar hebben we afspraken over gemaakt. Het gaat om het leereffect.”

Heeft u aanbevelingen voor opleiders die ook een consultatieproject willen starten?

“Het leren gaat stromen als er veel vragen worden gesteld. Dat moet je als opleider een beetje stimuleren. Houd er bij de start van het project ook rekening mee dat aios weer weggaan; wij organiseren elk half jaar een startbijeenkomst om nieuwe aios in de aanpak mee te nemen. Verankering van het project is nodig en vraagt aandacht van de opleider. Maar die aandacht levert enorm veel op. Aios hebben enorme behoefte om meer van elkaar te weten. Zij zien hoe de zorg zich ontwikkelt en erkennen hoe belangrijk een goede samenwerking is tussen eerste en tweede lijn.”

Bekijk ook de video over het consultatieproject